Podłogi z fabryczną warstwą PUR — jak je pielęgnować, żeby nie zniszczyć zabezpieczenia

Fabryczna warstwa PUR zmieniła zasady utrzymania posadzek elastycznych w obiektach. Wykładziny, które kiedyś wymagały polimeryzacji zaraz po montażu, dziś przychodzą z fabryki gotowe do eksploatacji. Problem w tym, że procedury sprzątania w wielu obiektach nadal pochodzą sprzed tej zmiany — i pielęgnuje się nową podłogę metodami sprzed dwudziestu lat.

W skrócie

• Warstwa PUR to fabryczne, utwardzane poliuretanowe zabezpieczenie powierzchni wykładziny, nakładane w zakładzie producenta, a nie na obiekcie.
• Producenci — Tarkett, Forbo, Gerflor, Polyflor — deklarują, że podłogi z warstwą PUR nie wymagają nakładania wosków ani powłok polimerowych.
• Wiążącą odpowiedzią zawsze jest karta techniczna konkretnej kolekcji, a nie ogólna zasada. Część producentów dopuszcza powłoki opcjonalnie, w strefach o bardzo dużym natężeniu ruchu.
• Największy wpływ na trwałość połysku ma częstotliwość zamiatania mopem akrylowym, a nie rodzaj zastosowanej chemii.
• Podłogę z warstwą PUR można i warto polerować na sucho — Tarkett podaje 500–1000 obr./min, Polyflor 1000+ obr./min.

Czym jest fabryczna warstwa PUR

Warstwa PUR to poliuretanowe zabezpieczenie powierzchni nanoszone i utwardzane fabrycznie na wykładzinie elastycznej. Jej zadaniem jest zamknięcie mikroporów warstwy użytkowej, dzięki czemu brud nie wnika w strukturę materiału, a powierzchnia zyskuje odporność na plamy i zarysowania.

Kluczowa różnica względem powłok nakładanych na obiekcie polega na warunkach produkcji. Fabryczna warstwa PUR powstaje w kontrolowanym procesie, na czystym i suchym podłożu, przy zadanej grubości i temperaturze utwardzania. Powłoka polimerowa nakładana mopem w budynku nigdy nie osiągnie tej powtarzalności — nakłada się ją na podłogę o nieznanym stopniu wilgotności, przy zmiennej temperaturze i zapyleniu.

Warstwa PUR

Fabryczne, utwardzone poliuretanowe zabezpieczenie powierzchni wykładziny elastycznej, wykonane w zakładzie producenta.

Powłoka polimerowa (dyspersja, „polimer")

Akrylowa warstwa ochronna nakładana na podłogę na obiekcie, wymagająca okresowego odnawiania i usuwania.

Polerowanie na sucho

Mechaniczne wygładzanie powierzchni maszyną jednotarczową bez użycia chemii, przywracające połysk przez likwidację mikrorys.

Striping

Chemiczne usunięcie nawarstwionych powłok polimerowych z posadzki przy użyciu silnie działającego środka i maszyny.

Którzy producenci stosują warstwę PUR i jak nazywają swoją technologię

Fabryczne zabezpieczenia powierzchniowe oferują dziś wszyscy liczący się producenci posadzek obiektowych, choć każdy używa własnej nazwy handlowej. Poniższe zestawienie porządkuje najczęściej spotykane w Polsce oznaczenia.

Karta techniczna rozstrzyga — dlaczego to jedyna wiążąca odpowiedź

Nie istnieje jedna uniwersalna procedura dla wszystkich podłóg z warstwą PUR. Wiążące są zalecenia producenta konkretnej kolekcji, ponieważ różnice między systemami są realne — a odstępstwo od karty technicznej bywa podstawą do odmowy uznania reklamacji.

Warto zwrócić uwagę na niuans, który w praktyce bywa gubiony. Producenci deklarują, że fabryczna warstwa PUR znosi konieczność stosowania powłok polimerowych — to nie jest równoznaczne z bezwzględnym zakazem. Tarkett przy kolekcjach Norma 43 i Centra 43 dopuszcza opcjonalne polerowanie z naniesieniem regenerujących powłok polimerowych, jeżeli sam efekt polerowania okaże się niezadowalający. Polyflor przewiduje możliwość zastosowania powłoki ochronnej w strefach o wyjątkowo dużym natężeniu ruchu. Forbo idzie najdalej w drugą stronę i wprost odradza nakładanie wykończenia na Marmoleum z Topshield2.

Kartę techniczną posadzki znajdziesz w dokumentacji powykonawczej obiektu albo na stronie producenta, w sekcji do pobrania. Zanim ustalisz procedurę utrzymania, sprawdź w niej cztery rzeczy:

• czy kolekcja ma fabryczne zabezpieczenie powierzchniowe i jak jest oznaczone,
• czy producent dopuszcza, odradza czy zakazuje powłok polimerowych,
• jakie pH środków myjących jest dozwolone przy czyszczeniu codziennym i gruntownym,
• jakie obroty maszyny i jakie pady są dopuszczone przy polerowaniu.

Zasada: przed wprowadzeniem jakiejkolwiek procedury na nowej posadzce sprawdź kartę techniczną tej konkretnej kolekcji. Ogólna wiedza o warstwach PUR nie zastępuje zaleceń producenta.

Codzienna pielęgnacja — zamiatanie decyduje o wszystkim

Za matowienie podłogi z warstwą PUR odpowiada przede wszystkim piasek i drobiny mineralne wnoszone na obuwiu, a nie brak powłoki ochronnej. Każdy krok po nieuprzątniętym piasku działa na powierzchnię jak drobnoziarnisty papier ścierny — i żadna chemia tego nie nadrobi.

Dlatego pierwszą i najważniejszą czynnością w harmonogramie utrzymania posadzki z warstwą PUR jest zamiatanie na sucho mopem akrylowym. Mop akrylowy to nakładka z włókna syntetycznego elektryzującego się podczas pracy, dzięki czemu wiąże pył i drobiny zamiast je rozrzucać. W obiektach o dużym natężeniu ruchu przeciągnięcie mopa po głównych ciągach po każdej przerwie daje efekt, którego nie zapewni nawet najlepszy środek myjący.

Sprawdź pełną ofertę w kategorii mopów akrylowych do zamiatania.

Częstotliwość zamiatania powinna wynikać z natężenia ruchu w danej strefie, a nie z jednego harmonogramu dla całego obiektu.

Mycie na mokro — dobór środka i pH

Podłogę z fabryczną warstwą PUR myje się środkami o odczynie neutralnym lub lekko zasadowym, w niskim dozowaniu. Nadmiar chemii jest tu częstszym problemem niż jej niedobór — resztki niedopłukanego detergentu tworzą matowy, lepki film, który przyciąga brud i który operator błędnie interpretuje jako „zużytą podłogę".

Zakresy pH podawane przez producentów różnią się w zależności od rodzaju posadzki i etapu prac.

Do codziennego mycia posadzek z fabryczną warstwą poliuretanową dedykowane są środki opracowane specjalnie pod ten typ wykończenia. Przykładem jest Buzil Corridor PUR Clean S 766 o pH 10,5, przeznaczony do wszystkich wodoodpornych wykładzin, a w szczególności do posadzek elastycznych wzbogaconych fabrycznie warstwą poliuretanową. Dozowanie do mycia bieżącego wynosi 20–50 ml na 10 litrów wody, przy czyszczeniu końcowym po pracach budowlanych 100–150 ml na 10 litrów.

Zobacz też chemię do podłóg typu Tarkett, PCV i elastycznych.

Trzy błędy, które w praktyce najczęściej niszczą efekt mycia:

• Przedozowanie środka — dozowanie „na oko" zamiast odmierzania kończy się filmem z resztek detergentu na całej powierzchni.
• Środki mydlane i pielęgnujące na bazie wosków — nawarstwiają się na warstwie PUR i dają matowy, śliski nalot, który trzeba potem usuwać.
• Rozpuszczalniki — Tarkett wprost wskazuje, że rozpuszczalniki powodują uszkodzenia wykładzin elastycznych.

Polerowanie podłogi z fabryczną warstwą PUR

Podłogę z warstwą PUR można polerować na sucho i jest to podstawowa metoda odświeżania jej wyglądu bez użycia jakiejkolwiek chemii. Polerowanie wygładza mikrorysy powstałe podczas eksploatacji i przywraca powierzchni zdolność do równomiernego odbijania światła.

Zakresy obrotów zalecane przez producentów różnią się w zależności od kolekcji i oczekiwanego efektu.

Wydajność polerowania rośnie skokowo wraz z obrotami maszyny — to argument, który w obiektach o dużej powierzchni przekłada się bezpośrednio na koszt roboczogodziny. Poniższe wartości pochodzą z norm czasowych ISSA dla polerowania na sucho maszyną o tarczy 20 cali.

Pełny wybór maszyn znajdziesz w kategorii polerek do podłóg.

Przy doborze padu obowiązuje zasada minimum. Na fabrycznej warstwie PUR stosuje się pady jasne i miękkie — do polerowania przeznaczone są pady białe, beżowe i czerwone, w zależności od zaleceń producenta posadzki. Pady ciemne, przeznaczone do doczyszczania i usuwania powłok, zdejmują materiał i na warstwie PUR nie mają zastosowania.

Uwaga: przed pierwszym polerowaniem podłoga musi być zamieciona i umyta. Polerowanie powierzchni z pozostawionym piaskiem wciera zabrudzenie w warstwę PUR i powoduje trwałe zarysowania.

Strefy wejściowe — tam rozstrzyga się stan całej podłogi

Zdecydowana większość piasku i drobin trafiających na posadzkę w obiekcie jest wnoszona przez wejścia. Inwestycja w system mat wejściowych daje efekt na całej powierzchni budynku i jest tańsza niż jakakolwiek forma naprawy zniszczonej warstwy PUR.

Skuteczna strefa wejściowa ma kilka metrów długości i składa się z trzech odcinków: maty zewnętrznej zbierającej największe zanieczyszczenia, maty w wiatrołapie zdejmującej wilgoć oraz maty wewnętrznej wychwytującej resztę drobin. Skrócenie tej strefy do jednej wycieraczki przy drzwiach oznacza, że reszta piasku pojedzie na obuwiu w głąb obiektu.

Kiedy fabryczna warstwa PUR wymaga wsparcia

Fabryczna warstwa PUR zużywa się w miarę eksploatacji, najszybciej w głównych ciągach komunikacyjnych i przy wejściach. Po kilku lub kilkunastu latach polerowanie na sucho przestaje przywracać dawny wygląd — i wtedy pojawia się pytanie o dalsze kroki.

Dostępne są dwie ścieżki, a wybór między nimi powinien wynikać z zaleceń producenta posadzki:

• Renowacja mechaniczna — doczyszczenie i polerowanie przywracające gładkość powierzchni bez nakładania jakiejkolwiek warstwy. Tarkett wskazuje tę metodę jako właściwą dla kolekcji iQ przez cały okres użytkowania podłogi.
• Powłoka regenerująca dopuszczona przez producenta — nałożenie dyspersji przeznaczonej do posadzek z warstwą poliuretanową, gdy producent taką możliwość przewiduje.

Decyzja o wejściu w drugą ścieżkę ma konsekwencje długoterminowe. Powłoka polimerowa wymaga okresowego odnawiania, a po kilku cyklach — usunięcia i położenia od nowa. Obiekt wchodzi wówczas w harmonogram, którego wcześniej nie miał, i który trzeba uwzględnić w budżecie utrzymania.

Czego nie robić na podłodze z fabryczną warstwą PUR

• Nie doczyszczaj agresywnie nowej posadzki bezpośrednio po montażu — czyszczenie pobudowlane wykonuje się środkiem i metodą wskazaną przez producenta.
• Nie nakładaj powłoki polimerowej bez sprawdzenia karty technicznej kolekcji.
• Nie mieszaj systemów chemicznych różnych producentów na jednej powierzchni.
• Nie stosuj rozpuszczalników ani środków silnie kwaśnych poza etapem czyszczenia pobudowlanego.
• Nie używaj padów ciemnych i agresywnych do rutynowego polerowania.
• Nie poleruj podłogi, z której nie usunięto piasku.
• Nie ustawiaj mebli bez plastikowych podkładek ochronnych pod nogami.

Podsumowanie

Podłoga z fabryczną warstwą PUR jest tańsza w utrzymaniu od posadzki zabezpieczanej powłoką polimerową — pod warunkiem, że procedura sprzątania odpowiada temu, czym ta podłoga faktycznie jest. Trzy elementy decydują o efekcie: częste zamiatanie mopem akrylowym, mycie właściwym środkiem w prawidłowym dozowaniu oraz okresowe polerowanie na sucho.

Zanim ustalisz harmonogram utrzymania nowej posadzki, sięgnij po jej kartę techniczną. To dokument dostępny bezpłatnie, a rozstrzyga wszystkie kwestie, których żaden poradnik branżowy nie rozstrzygnie za producenta.